Croeso

Mae Casglu'r Tlysau yn cynnwys dros 30,000 o ddelweddau o wrthrychau, llyfrau, llythyrau, awyrluniau ac eitemau eraill o amgueddfeydd, archifdai a llyfrgelloedd ledled Cymru.

Chwiliwch y map

Thumbnail image of Wales,

Nawr gallwch chwilio am dlysau Cymru yn ddaearyddol gan ddefnyddio enwau lleoedd.

Pynciau

Hafan » Celfyddydau a Diwylliant » Celf gain a cherfluniau » Hornor, Thomas (1785-1844)

Canlyniadau 1 i 6 allan o 9

Tudalen 1

Tudalen 2

Nesaf

  • Roedd Thomas Hornor (1785-1844) yn gynlluniwr gerddi o Lundain ac fe ddyfeisiodd teclyn y credai y gallai drawsosod cynrychioliad manwl gywir o dirwedd ar bapur. Hysbysebodd ei ddyfais, camera obscura yn ôl pob tebyg, ym mhapur newydd 'The Cambrian' ym 1814, a chynigiodd ei wasanaethau i berchnogion ystadau mawr. Yn sgil hynny derbyniodd sawl comisiwn, a rhwng 1816 a 1820, cynhyrchodd gyfres o albymau clawr lledr swmpus yn cynnwys tua ugain llun dyfrlliw ynghyd â disgrifiadau o olygfeydd yn ne Cymru. Daw'r ddelwedd hon gan Hornor o un o'r albymau hyn sy'n dwyn yr enw ''Illustrations of the Vale of Neath with the scenery of Rheola and part of the adjoining country.''

Yn ogystal â disgrifio'r lleoedd, mae'r hanes yn yr albwm hefyd yn cynnwys rhai o feddyliau personol Hornor, sydd felly'n creu dyddiadur personol o'i daith.

Mae Porth yr Ogof yn nodwedd arbennig i ymwelwyr yng Nghwm Nedd. Ceg ogof wrth droed clogwyn ydyw sy'n blocio ceunant Afon Mellte, tua milltir islaw Ystradfellte.

Mae llawer o adroddiadau ynglŷn â'r ogof, gan gynnwys disgrifiad y Parchedig John Evans o Afon Mellte ym 1804,
'The Opening of the Cave' [Porth yr Ogof] gan Thomas Hornor, 19eg ganrif (dyfrlliw)
  • Roedd Thomas Hornor (1785-1844) yn gynlluniwr gerddi o Lundain ac fe ddyfeisiodd teclyn y credai y gallai drawsosod cynrychioliad manwl gywir o dirwedd ar bapur. Hysbysebodd ei ddyfais, camera obscura yn ôl pob tebyg, ym mhapur newydd 'The Cambrian' ym 1814, a chynigiodd ei wasanaethau i berchnogion ystadau mawr. Yn sgil hynny derbyniodd sawl comisiwn, a rhwng 1816 a 1820, cynhyrchodd gyfres o albymau clawr lledr swmpus yn cynnwys tua ugain llun dyfrlliw ynghyd â disgrifiadau o olygfeydd yn ne Cymru. Daw'r ddelwedd hon gan Hornor o un o'r albymau hyn sy'n dwyn yr enw ''Illustrations of the Vale of Neath with the scenery of Rheola and part of the adjoining country.''

Yn ogystal â disgrifio'r lleoedd, mae'r hanes yn yr albwm hefyd yn cynnwys rhai o feddyliau personol Hornor, sydd felly'n creu dyddiadur personol o'i daith.

Pan oedd wedi ei rwymo yn yr albwm gwreiddiol roedd y llabed hwn yn gorchuddio darn arall tebyg o waith a rhaid oedd ei godi er mwyn datgelu'r olygfa ryfeddol yn y cymylau.
'Spirit of the Vale of Neath' gan Thomas Hornor, dechrau'r 19eg ganrif
  • Roedd Thomas Hornor (1785-1844) yn gynlluniwr gerddi o Lundain ac fe ddyfeisiodd teclyn y credai y gallai drawsosod cynrychioliad manwl gywir o dirwedd ar bapur. Hysbysebodd ei ddyfais, camera obscura yn ôl pob tebyg, ym mhapur newydd 'The Cambrian' ym 1814, a chynigiodd ei wasanaethau i berchnogion ystadau mawr. Yn sgil hynny derbyniodd sawl comisiwn, a rhwng 1816 a 1820, cynhyrchodd gyfres o albymau clawr lledr swmpus yn cynnwys tua ugain llun dyfrlliw ynghyd â disgrifiadau o olygfeydd yn ne Cymru. Daw'r ddelwedd hon gan Hornor o un o'r albymau hyn sy'n dwyn yr enw ''Illustrations of the Vale of Neath with the scenery of Rheola and part of the adjoining country.''

Yn ogystal â disgrifio'r lleoedd, mae'r hanes yn yr albwm hefyd yn cynnwys rhai o feddyliau personol Hornor, sydd felly'n creu dyddiadur personol o'i daith.

Testun gan: Yr Adran Gelf, Amgueddfeydd ac Orielau Cenedlaethol Cymru
'Dinas Bridge' gan Thomas Hornor, dechrau'r 19eg ganrif
  • Roedd Thomas Hornor (1785-1844) yn gynlluniwr gerddi o Lundain ac fe ddyfeisiodd teclyn y credai y gallai drawsosod cynrychioliad manwl gywir o dirwedd ar bapur. Hysbysebodd ei ddyfais, camera obscura yn ôl pob tebyg, ym mhapur newydd 'The Cambrian' ym 1814, a chynigiodd ei wasanaethau i berchnogion ystadau mawr. Yn sgil hynny derbyniodd sawl comisiwn, a rhwng 1816 a 1820, cynhyrchodd gyfres o albymau clawr lledr swmpus yn cynnwys tua ugain llun dyfrlliw ynghyd â disgrifiadau o olygfeydd yn ne Cymru. Daw'r ddelwedd hon gan Hornor o un o'r albymau hyn sy'n dwyn yr enw ''Illustrations of the Vale of Neath with the scenery of Rheola and part of the adjoining country.''

Yn ogystal â disgrifio'r lleoedd, mae'r hanes yn yr albwm hefyd yn cynnwys rhai o feddyliau personol Hornor, sydd felly'n creu dyddiadur personol o'i daith.

Mewn disgrifiad hir am lif yr afon sy'n cyd-fynd â'r peintiad hwn, dywed Hornor: ''It then reaches down in one unbroken waving torrent, and when swelled swelled by rain and viewed from certain situations, whilst the sun shines upon the spray, it appears tinged with the colours of the rainbow.''

Testun gan: Yr Adran Gelf, Amgueddfeydd ac Orielau Cenedlaethol Cymru
'The Rainbow', gan Thomas Hornor, dechrau'r 19eg ganrif
  • Roedd Thomas Hornor (1785-1844) yn gynlluniwr gerddi o Lundain ac fe ddyfeisiodd teclyn y credai y gallai drawsosod cynrychioliad manwl gywir o dirwedd ar bapur. Hysbysebodd ei ddyfais, camera obscura yn ôl pob tebyg, ym mhapur newydd 'The Cambrian' ym 1814, a chynigiodd ei wasanaethau i berchnogion ystadau mawr. Yn sgil hynny derbyniodd sawl comisiwn, a rhwng 1816 a 1820, cynhyrchodd gyfres o albymau clawr lledr swmpus yn cynnwys tua ugain llun dyfrlliw ynghyd â disgrifiadau o olygfeydd yn ne Cymru. Daw'r ddelwedd hon gan Hornor o un o'r albymau hyn sy'n dwyn yr enw ''Illustrations of the Vale of Neath with the scenery of Rheola and part of the adjoining country.''

Yn ogystal â disgrifio'r lleoedd, mae'r hanes yn yr albwm hefyd yn cynnwys rhai o feddyliau personol Hornor, sydd felly'n creu dyddiadur personol o'i daith.

Roedd angen ymdrech arbennig oddi wrth deithwyr a oedd yn dymuno mwynhau'r profiadau a'r golygfeydd yn llawer o'r safleoedd enwog yng Nghymru i'r eithaf. Mae cofnodion Benjamin Malkin am Borth yr Ogof ym 1807 yn pwysleisio'r risgiau roedd twristiaid yn barod i'w cymryd: ''We penetrated about a hundred yards, as far as any glimmering of daylight from the mouth directed; and this specimen of stygian horror was amply sufficient to satisfy all rational curiosity. The passage over uneven rocks, with scarcely a guiding light, and in many places a bottomless gulph, directly under or on the left, in a misty atmosphere from the vapour of the place, and the exhaustion of a labourious walk, was not to be pleasurably continued for any length of time or distance.''

Testun gan: Yr Adran Gelf, Amgueddfeydd ac Orielau Cenedlaethol Cymru
'Opening of the cave at Porth yr Ogof', gan Thomas Hornor, dechrau'r 19eg ganrif
  • Roedd Thomas Hornor (1785-1844) yn gynlluniwr gerddi o Lundain ac fe ddyfeisiodd teclyn y credai y gallai drawsosod cynrychioliad manwl gywir o dirwedd ar bapur. Hysbysebodd ei ddyfais, camera obscura yn ôl pob tebyg, ym mhapur newydd 'The Cambrian' ym 1814, a chynigiodd ei wasanaethau i berchnogion ystadau mawr. Yn sgil hynny derbyniodd sawl comisiwn, a rhwng 1816 a 1820, cynhyrchodd gyfres o albymau clawr lledr swmpus yn cynnwys tua ugain llun dyfrlliw ynghyd â disgrifiadau o olygfeydd yn ne Cymru. Daw'r ddelwedd hon gan Hornor o un o'r albymau hyn sy'n dwyn yr enw ''Illustrations of the Vale of Neath with the scenery of Rheola and part of the adjoining country.''

Yn ogystal â disgrifio'r lleoedd, mae'r hanes yn yr albwm hefyd yn cynnwys rhai o feddyliau personol Hornor, sydd felly'n creu dyddiadur personol o'i daith.

Cofnododd Hornor yr olygfa hon fel a ganlyn: ''cascade remarkable for the grand accompaniments of rock and wood - It is possible to give the scene from a point of view much more picturesque than the one chosen, but in all the sketches, I have aimed at representing the general character of the scene rather than at efforts of composition: The latter purpose leads to effects more striking, and obtains a greater number of admirers, but the former will be preferred by the student of real scenery.''

Testun gan: Yr Adran Gelf, Amgueddfeydd ac Orielau Cenedlaethol Cymru
'Under the cascade', gan Thomas Hornor, dechrau'r 19eg ganrif