Croeso

Mae Casglu'r Tlysau yn cynnwys dros 30,000 o ddelweddau o wrthrychau, llyfrau, llythyrau, awyrluniau ac eitemau eraill o amgueddfeydd, archifdai a llyfrgelloedd ledled Cymru.

Chwiliwch y map

Thumbnail image of Wales,

Nawr gallwch chwilio am dlysau Cymru yn ddaearyddol gan ddefnyddio enwau lleoedd.

Pynciau

Hafan » Celfyddydau a Diwylliant » Celf gain a cherfluniau » Paentiadau
Peintiad o harbwr Aberaeron gan Dr J. Albert Evans, 1860
  • Ganed Thomas Jones (1742-1803), arlunydd tirluniau, ym mhlwyf Cefnllys, Sir Faesyfed, ond fe'i cysylltir yn bennaf a phlasty Pencerrig, Llanelwedd, lle cafodd ei fagu.  Gan fod ei rieni yn dymuno iddo fynd yn offeiriad, derbyniodd ei addysg yng Ngholeg yr Iesu, Rhydychen, ond gadawodd ym 1761 er mwyn canolbwyntio ar ei waith peintio.  Aeth i Lundain, gan dderbyn hyfforddiant yn y lle cyntaf gan Shipley yn yr Academi Frenhinol, ac yna gan y paentiwr enwog o Gymru, Richard Wilson.

Datblygodd ei yrfa yn llwyddiannus yn ystod y degawd canlynol, wrth iddo ganolbwyntio'n bennaf ar dirluniau - gan gynnwys nifer o'r tirlun o amgylch Pencerrig.

Ym 1776 aeth Thomas Jones i'r Eidal ac mae'r darluniau a baentiwyd ganddo yn Rhufain a Napoli, o adeiladau a oedd i'w gweld o'i lety, bellach yn cael eu hystyried yn ddarnau hynod wreiddiol, a oedd ganrif ar flaen eu hamser.  Cafodd Thomas Jones ddylanwad mawr ar arlunwyr fel Corot, ac felly, ar y peintwyr Argraffiadol Ffrengig.  Yn wir, mae bellach yn cael ei ystyried gan haneswyr celf fel arlunydd o bwys yn natblygiad y diwylliant celf Ewropeaidd.

Ym 1783 dychwelodd i Brydain gan arddangos ei waith yn rheolaidd yn yr Academi Brydeinig.  Pan fu farw ei frawd hynaf, etifeddodd Thomas blasty Pencerrig ac yno y bu'n byw, gyda'i wraig Danaidd a'i ddwy ferch, hyd ei farwolaeth ym 1803.
'A View of the Wye' gan Thomas Jones (olew)
  • Ganed Thomas Jones (1742-1803), arlunydd tirluniau, ym mhlwyf Cefnllys, Sir Faesyfed, ond fe'i cysylltir yn bennaf a phlasty Pencerrig, Llanelwedd, lle cafodd ei fagu.  Gan fod ei rieni yn dymuno iddo fynd yn offeiriad, derbyniodd ei addysg yng Ngholeg yr Iesu, Rhydychen, ond gadawodd ym 1761 er mwyn canolbwyntio ar ei waith peintio.  Aeth i Lundain, gan dderbyn hyfforddiant yn y lle cyntaf gan Shipley yn yr Academi Frenhinol, ac yna gan y paentiwr enwog o Gymru, Richard Wilson.

Datblygodd ei yrfa yn llwyddiannus yn ystod y degawd canlynol, wrth iddo ganolbwyntio'n bennaf ar dirluniau - gan gynnwys nifer o'r tirlun o amgylch Pencerrig.

Ym 1776 aeth Thomas Jones i'r Eidal ac mae'r darluniau a baentiwyd ganddo yn Rhufain a Napoli, o adeiladau a oedd i'w gweld o'i lety, bellach yn cael eu hystyried yn ddarnau hynod wreiddiol, a oedd ganrif ar flaen eu hamser.  Cafodd Thomas Jones ddylanwad mawr ar arlunwyr fel Corot, ac felly, ar y peintwyr Argraffiadol Ffrengig.  Yn wir, mae bellach yn cael ei ystyried gan haneswyr celf fel arlunydd o bwys yn natblygiad y diwylliant celf Ewropeaidd.

Ym 1783 dychwelodd i Brydain gan arddangos ei waith yn rheolaidd yn yr Academi Brydeinig.  Pan fu farw ei frawd hynaf, etifeddodd Thomas blasty Pencerrig ac yno y bu'n byw, gyda'i wraig Danaidd a'i ddwy ferch, hyd ei farwolaeth ym 1803.
'Llangorse Lake' gan Thomas Jones (olew)
  • Mae'n bosib iawn fod y llun hwn yn dangos diwrnod marchnad.  Nid yw'r arlunydd yn hysbys.
'Brecon from across the Usk', tua'r flwyddyn 1800
  • Ganed y bardd a'r artist David Jones (1895-1974) yn Brockley, Swydd Gaint.  Saesnes oedd ei fam ond hannai ei dad o Dreffynnon, Sir y Fflint, ac roedd gan David Jones ymwybyddiaeth gref iawn o'i gefndir Cymreig.  Mynychodd Ysgol Gelf Camberwell rhwng 1909 a 1914 ac Ysgol Gelf Westminster ym 1919.  Yn ystod y Rhyfel Byd Cyntaf gwasanaethodd fel preifat gyda 15fed (Cymry Llundain) Bataliwn y Ffiwsilwyr Brenhinol Cymreig ar Ffrynt y Gorllewin.  Ym 1921 cafodd ei dderbyn i Eglwys Rufain.  Yn ystod yr un flwyddyn, cyfarfu'r artist a'r cerflunydd Eric Gill ac ymunodd â'i gymuned o artistiaid yn Ditchling, swydd Sussex.  Yn ystod y cyfnod 1924-28, treuliodd Jones a Gill gyfnodau hir yng Nghapel-y-ffin, Sir Frycheiniog, lle'r oeddynt wedi sefydlu cymuned arall.  Dyma bortread o Petra Gill, merch Eric Gill, a fu mewn perthynas â David Jones. 

Cafodd y Rhyfel Byd Cyntaf ddylanwad mawr ar waith David Jones fel artist a llenor.  Cyhoeddwyd ei waith ysgrifenedig cyntaf ac enwocaf, 'In Parenthesis', ym 1937, a rhydd ddarlun byw o brofiadau nifer o filwyr cyffredin rhwng Rhagfyr 1915 a Gorffennaf 1916, gan orffen gyda brwydr waedlyd Mametz Wood.
'Petra Gill, Capel-y-ffin' gan David Jones, 1920au
  • Ganed y bardd a'r artist David Jones (1895-1974) yn Brockley, Swydd Gaint.  Saesnes oedd ei fam ond hannai ei dad o Dreffynnon, Sir y Fflint, ac roedd gan David Jones ymwybyddiaeth gref iawn o'i gefndir Cymreig.  Mynychodd Ysgol Gelf Camberwell rhwng 1909 a 1914 ac Ysgol Gelf Westminster ym 1919.  Yn ystod y Rhyfel Byd Cyntaf gwasanaethodd fel preifat gyda 15fed (Cymry Llundain) Bataliwn y Ffiwsilwyr Brenhinol Cymreig ar Ffrynt y Gorllewin.  Ym 1921 cafodd ei dderbyn i Eglwys Rufain.  Yn ystod yr un flwyddyn, cyfarfu'r artist a'r cerflunydd Eric Gill ac ymunodd â'i gymuned o artistiaid yn Ditchling, swydd Sussex.  Yn ystod y cyfnod 1924-28, treuliodd Jones a Gill gyfnodau hir yng Nghapel-y-ffin, Sir Frycheiniog, lle'r oeddynt wedi sefydlu cymuned arall.  

Cafodd y Rhyfel Byd Cyntaf ddylanwad mawr ar waith David Jones fel artist a llenor.  Cyhoeddwyd ei waith ysgrifenedig cyntaf ac enwocaf, 'In Parenthesis', ym 1937, a rhydd ddarlun byw o brofiadau nifer o filwyr cyffredin rhwng Rhagfyr 1915 a Gorffennaf 1916, gan orffen gyda brwydr waedlyd Mametz Wood.
'Christ in the garden' gan David Jones, 1920au