Croeso
Mae Casglu'r Tlysau yn cynnwys dros 30,000 o ddelweddau o wrthrychau, llyfrau, llythyrau, awyrluniau ac eitemau eraill o amgueddfeydd, archifdai a llyfrgelloedd ledled Cymru.
Chwiliwch y map
Nawr gallwch chwilio am dlysau Cymru yn ddaearyddol gan ddefnyddio enwau lleoedd.
Awyrlun o dref Cydweli, 1989
Sefydlwyd castell Normanaidd Cydweli fel gwrthglawdd anferth ar ddechrau'r 12fed ganrif. Cafodd y castell carreg ei godi gan deulu de Chaworth a'i addasu gryn dipyn yn ddiweddarach gan ieirll (yna dugiaid) Caerhirfryn.
Ymosododd y Cymry ar y castell sawl tro ar ddiwedd y 12fed ganrif a dechrau'r 13eg ganrif ac ym 1159 llosgwyd y castell gan yr Arglwydd Rhys (Rhys ap Gruffudd). Credir mai ef a ailgododd y castell ym 1190. Erbyn 1201, fodd bynnag, roedd y castell yn ôl yn nwylo'r Normaniaid ac fe barhaodd dan awdurdod y Saeson o hynny ymlaen.
Yn ystod Gwrthryfel Glyn Dŵr, ymosododd y Cymry ar y dref a'r castell. Llwyddwyd i gipio'r dref a bu'r castell dan warchae am dair wythnos hyd nes i fyddin o Loegr gyrraedd a threchu'r Cymry. Difrodwyd y castell yn sylweddol yn ystod yr ymladd hwn.
Ffynhonnell:
http://www.cadw.wales.gov.uk/
http://www.castlewales.com/kidwelly.html
Yr eitem nesaf yn y pwnc:
