Croeso
Mae Casglu'r Tlysau yn cynnwys dros 30,000 o ddelweddau o wrthrychau, llyfrau, llythyrau, awyrluniau ac eitemau eraill o amgueddfeydd, archifdai a llyfrgelloedd ledled Cymru.
Chwiliwch y map
Nawr gallwch chwilio am dlysau Cymru yn ddaearyddol gan ddefnyddio enwau lleoedd.
'Transept of Ewenny Priory, Glamorganshire' gan J. M. W. Turner, tua'r flwyddyn 1797 (dyfrlliw)
Seiliwyd yr olygfa ddramatig hon sy'n edrych ar draws croesfa ddeheuol Priordy Ewenni ar nodiadau a braslun pensel a wnaeth Turner yn ystod ei daith yn ne Cymru ym 1795. Arddangoswyd y llun dyfrlliw gorffenedig hwn yn yr Academi Frenhinol ym 1797 lle y cynhyrfodd un adolygydd gymaint fe ysgrifennodd:
''In point of colour and effect this is one of the grandest drawings we have ever seen, and equal to the best pictures of Rembrandt.''
Sefydlwyd eglwys briordy Sant Mihangel, Ewenni, gan William de Londres, Arglwydd Ogwr. Fe'i hadeiladwyd tua 1115-20 ar gyfer prior a rhwng deg a phymtheng mynach. Mae'n debyg mai Syr Paganus de Turberville o Goety, noddwr y priordy o'r ddeuddegfed ganrif, yw'r ddelw o farchog ar yr allor ar ochr dde'r llun.
Testun gan: Yr Adran Gelf, Amgueddfeydd ac Orielau Cenedlaethol Cymru
Parhau i bori trwy Chwedl Gelert
Yr eitem nesaf yn y pwnc:
