Croeso
Mae Casglu'r Tlysau yn cynnwys dros 30,000 o ddelweddau o wrthrychau, llyfrau, llythyrau, awyrluniau ac eitemau eraill o amgueddfeydd, archifdai a llyfrgelloedd ledled Cymru.
Chwiliwch y map
Nawr gallwch chwilio am dlysau Cymru yn ddaearyddol gan ddefnyddio enwau lleoedd.
Ffosil: Metriochynchus: Ymlusgiaid a oedd yn dioddef o lid y cymylau
Mae daearegwyr wedi darganfod bod rhai clefydau sy'n effeithio ar bobl heddiw hefyd wedi effeithio ar ffosilau fertebratiaid a oedd yn byw ar y ddaear dros 150 miliwn o flynyddoedd yn ôl. Un o'r clefydau hyn yw llid y cymalau, neu'r gwynegon ('arthritis'), sy'n gwanhau'r esgyrn ac yn eu gwneud yn arw iawn o gwmpas y cymalau. Mae'r asgwrn ffosil hwn, asgwrn clun (femur), yn perthyn i grocodeil ffosil o'r enw Metriorhynchus, a gwelir iddo ddioddef gan lid y cymalau ar un pen i'r asgwrn; byddai hyn wedi ei wneud yn anodd ac yn boenus i'r crocodeil gerdded a nofio. Yn ogystal â chlefydau, cafwyd hyd i dystiolaeth mewn ffosilau anifeiliaid sy'n dangos iddynt dorri esgyrn rhyw dro yn ystod eu bywydau.





