Rasys rhedeg

Mae rasys rhedeg, a arweiniodd at athletau, yn mynd yn ôl cenedlaethau yng Nghymru.

Yn y ddeunawfed ganrif, daeth Griffith Morgan o Lanwynno (1700-37), a oedd yn cael ei adnabod yn well fel Guto Nyth Brân, yn enwog am ei gyflymder wrth redeg. Pan oedd yn 37 derbyniodd her i redeg 12 milltir o Gasnewydd i Gaerffili. Enillodd y ras yn hawdd, ond roedd y curo cefn i'w longyfarch yn drech nag ef, a bu farw ar ddiwedd y ras.

Daeth y twf ym mhoblogrwydd rasys rhedeg oherwydd gwelliant i'r ffyrdd yn ystod y 19eg ganrif yn ffynhonnell rwystredigaeth i gyflogwyr gan ei fod yn cael effaith ar gynhyrchedd eu gweithwyr.

Mae rasys rhedeg yn cael eu cynnal mewn rhannau o Gymru o hyd, yn enwedig ar ddyddiadau arbennig.